Một Vụ Ly Hôn Tại Việt Nam Mất Bao Lâu?

Một vụ ly hôn tại Việt Nam mất bao lâu?

Đây là một trong những câu hỏi đầu tiên người ta đặt ra, và điều đó rất dễ hiểu: khi đã quyết định, phần lớn mọi người muốn biết mình sẽ phải sống trong tình trạng chờ đợi bao lâu. Câu trả lời trung thực là điều đó gần như phụ thuộc hoàn toàn vào một yếu tố, đó là hai vợ chồng có đồng thuận hay không. Một vụ ly hôn mà cả hai bên đều muốn và đã thống nhất các điều khoản có thể hoàn tất trong khoảng vài tháng. Một vụ ly hôn bị một bên phản đối, hoặc khi hai vợ chồng không thống nhất được về con cái, tài sản hay tiền bạc, sẽ mất nhiều thời gian hơn đáng kể, và trong những trường hợp phức tạp nhất có thể kéo dài hơn một năm. Bài viết này trình bày khung thời gian thực tế cho từng tình huống và, quan trọng không kém, giải thích điều gì thực sự khiến một vụ ly hôn bị kéo dài.

Câu trả lời ngắn gọn

Với ly hôn thuận tình, khi cả hai vợ chồng đồng ý ly hôn và đã thống nhất về việc nuôi con, tài sản và các khoản nợ, quá trình thường mất khoảng một đến ba tháng kể từ khi nộp đơn tới khi tòa án ra quyết định. Với ly hôn đơn phương, khi một bên nộp đơn mà không có sự đồng ý của bên kia, hoặc khi có tranh chấp thực sự cần giải quyết, quá trình ở cấp sơ thẩm thường mất khoảng bốn đến sáu tháng, và thường lâu hơn khi vấn đề phức tạp hoặc khi một bên đang ở nước ngoài.

Đây là những khoảng thời gian thực tế chứ không phải cam kết. Cùng một vụ việc có thể nhanh hơn hoặc chậm hơn tùy vào mức độ đầy đủ của hồ sơ, mức độ hợp tác của cả hai bên, và khối lượng công việc của tòa án cụ thể đang thụ lý.

Ly hôn thuận tình: Con đường nhanh hơn

Ly hôn thuận tình là con đường nhanh nhất mà pháp luật Việt Nam đưa ra, và lý do rất đơn giản: không có gì để tòa án phải phân xử. Cả hai vợ chồng đã đồng ý chấm dứt hôn nhân và đã thống nhất cách xử lý về con cái, tài sản và các khoản nợ. Vai trò của tòa án là kiểm tra xem thỏa thuận đó có thực chất hay không và có bảo vệ được quyền lợi hợp pháp của người vợ cùng con cái hay không, chứ không phải quyết định một vấn đề đang tranh chấp.

Trên thực tế, trình tự diễn ra đại thể như sau. Sau khi đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn được nộp, tòa án xem xét và thụ lý đơn, thường trong khoảng một đến hai tuần, rồi ra thông báo nộp án phí. Tiếp đó là phiên hòa giải, với một vụ ly hôn thuận tình thực chất thì phiên này chủ yếu mang tính thủ tục nhằm xác nhận cả hai bên vẫn giữ nguyên nguyện vọng. Khi hòa giải xác nhận điều đó, tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn. Từ đầu tới cuối, một vụ ly hôn thuận tình được chuẩn bị tốt thường hoàn tất trong một đến ba tháng.

Yếu tố lớn nhất giúp giữ vụ việc ở đầu nhanh của khoảng thời gian đó là khâu chuẩn bị. Một bộ hồ sơ đầy đủ, được chuẩn bị đúng, cùng một thỏa thuận rõ ràng và hợp pháp về các nội dung liên quan sẽ được xử lý trôi chảy. Một tài liệu bị thiếu, hoặc một thỏa thuận mà tòa án cho là không công bằng với một bên vợ chồng hoặc với con cái, sẽ làm chậm mọi thứ hoặc đẩy vụ việc sang hướng tranh chấp.

Ly hôn đơn phương: Con đường dài hơn

Ly hôn đơn phương, hay ly hôn có tranh chấp, là trường hợp một bên khởi kiện ra tòa án mà không có sự đồng ý của bên kia, hoặc cả hai đều muốn ly hôn nhưng không thống nhất được các điều khoản. Vì tòa án nay có những vấn đề thực sự cần giải quyết, quá trình sẽ dài hơn và phức tạp hơn.

Sau khi đơn khởi kiện được nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi người vợ hoặc người chồng bị kiện cư trú, tòa án thụ lý vụ án và bước vào thời hạn chuẩn bị xét xử, thường khoảng bốn tháng, trong đó tòa án thu thập chứng cứ, lấy ý kiến của cả hai bên và tiến hành hòa giải bắt buộc. Nếu hòa giải không dẫn tới đoàn tụ hoặc thỏa thuận, vụ án được đưa ra xét xử, và sau đó tòa án ra bản án. Ở cấp sơ thẩm, quá trình này thường mất tổng cộng bốn đến sáu tháng.

Khoảng thời gian đó áp dụng cho một tranh chấp tương đối gọn. Khi vụ việc liên quan tới tài sản lớn, tới một doanh nghiệp, tới tranh chấp quyền nuôi con, hoặc tới một bên không hợp tác hay khó xác định nơi cư trú, thời gian có thể vượt xa mốc sáu tháng, và những vụ việc trong nước phức tạp nhất có thể kéo dài một năm hoặc hơn.

Điều gì thực sự khiến một vụ ly hôn kéo dài

Hiểu các yếu tố gây chậm trễ hữu ích hơn bất kỳ con số tổng quát nào, vì phần lớn những gì quyết định độ dài của một vụ ly hôn nằm ở đặc điểm riêng của vụ việc chứ không nằm ở tốc độ thông thường của tòa án.

Bản thân sự bất đồng. Yếu tố cơ bản nhất là vụ ly hôn có được đồng thuận hay không. Mỗi vấn đề mà hai vợ chồng không tự giải quyết được đều trở thành việc tòa án phải phân xử, và mỗi việc như vậy đều làm tăng thời gian.

Tranh chấp về tài sản và doanh nghiệp. Khi hai vợ chồng tranh chấp về việc tài sản nào thuộc về ai, hoặc khi có doanh nghiệp hay tài sản giá trị lớn, vụ việc thường cần định giá và thu thập chứng cứ, việc này có thể kéo thêm nhiều tháng. Tranh chấp về tài sản bị che giấu thuộc nhóm chậm nhất, vì việc truy tìm và chứng minh cần thời gian. Đây là một trong những lĩnh vực mà cách tiếp cận của chúng tôi về ly hôn và phân chia tài sản có ý nghĩa nhất đối với tổng thời gian giải quyết.

Tranh chấp về quyền nuôi con. Một tranh chấp về quyền nuôi con đòi hỏi tòa án đánh giá hoàn cảnh của từng bên cha mẹ và lợi ích tốt nhất của đứa trẻ, và đó không phải việc có thể làm vội.

Một bên không hợp tác. Người vợ hoặc người chồng từ chối tham dự hòa giải hoặc phiên xử, phớt lờ giấy triệu tập của tòa án, hoặc gây cản trở bằng cách khác có thể làm quá trình kéo dài đáng kể, dù họ không thể ngăn cản việc ly hôn vô thời hạn.

Yếu tố nước ngoài. Đây thường là yếu tố kéo dài thời gian nhiều nhất, được trình bày riêng ở phần dưới.

Ly hôn khi vợ hoặc chồng đang sống ở nước ngoài

Vụ việc có yếu tố nước ngoài, tức là một bên là người nước ngoài, một bên đang sinh sống ở nước ngoài, hoặc có tài sản ở quốc gia khác, sẽ mất nhiều thời gian hơn, đôi khi lâu hơn đáng kể. Khi một bên đang ở nước ngoài và không tham gia tố tụng, tòa án có thể phải thực hiện ủy thác tư pháp, tức thủ tục chính thức để tống đạt tài liệu và thu thập ý kiến thông qua kênh chính thức tại quốc gia đó. Riêng bước này đã có thể kéo thêm nhiều tháng, và trong những trường hợp khó, một vụ ly hôn có yếu tố nước ngoài có thể kéo dài từ sáu tháng tới hơn một năm.

Ngoài ra còn có những yêu cầu về giấy tờ mà vụ việc trong nước không có, chẳng hạn hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng tài liệu nước ngoài, mỗi việc đều cần thời gian để hoàn tất. Nếu quý vị đang xử lý khía cạnh xuyên biên giới của một cuộc ly thân, bao gồm những câu hỏi như điều gì xảy ra khi ly hôn với người đang sống ở nước ngoài và tình trạng cư trú bị ảnh hưởng thế nào, thì nên lên kế hoạch từ sớm thay vì phát hiện ra giữa chừng.

Sau khi có bản án: Thời hạn kháng cáo

Một điểm khiến nhiều người bất ngờ là vụ ly hôn không phải lúc nào cũng kết thúc ngay khi tòa án ra quyết định. Trong ly hôn đơn phương, mỗi bên nói chung có thời hạn mười lăm ngày để kháng cáo bản án sơ thẩm, và nếu có kháng cáo, vụ án được chuyển lên tòa án cấp phúc thẩm, việc này có thể kéo thêm vài tháng nữa. Ly hôn thuận tình nhìn chung ổn định hơn, vì cả hai vợ chồng đã đồng thuận và không có kết quả tranh chấp nào để dẫn tới kháng cáo, dù quyết định công nhận cũng chỉ có hiệu lực pháp luật đầy đủ sau khi thời hạn luật định ngắn đó trôi qua.

Có thể rút ngắn thời gian ly hôn không?

Ở một mức độ nhất định là có, dù không phải bằng cách gây sức ép với tòa án. Những đòn bẩy thực sự ảnh hưởng tới thời gian là khâu chuẩn bị và sự đồng thuận. Một bộ hồ sơ đầy đủ, được chuẩn bị đúng, sẽ tránh được việc phải bổ sung tài liệu qua lại. Đạt được thỏa thuận với vợ hoặc chồng về càng nhiều nội dung càng tốt, lý tưởng nhất là đủ để tiến hành theo thủ tục thuận tình ly hôn, là cách hiệu quả nhất để rút ngắn quá trình. Và xác định đúng thẩm quyền cùng giấy tờ ngay từ đầu sẽ tránh được sự chậm trễ dễ tránh nhất, đó là một lá đơn nộp sai tòa án hoặc bị trả lại vì lỗi kỹ thuật.

Đó thực sự là chỗ mà việc có người đồng hành phát huy giá trị. Mỗi khung thời gian đều là kết quả của một vụ việc cụ thể, gồm những gì đã thống nhất, những gì còn tranh chấp, và có yếu tố nước ngoài hay không, và một luật sư từng xử lý những vụ việc như vậy thường nhìn ra được thời gian sắp bị mất ở đâu để ngăn trước. Nếu quý vị muốn có hình dung thực tế về thời gian mà tình huống của mình có thể mất, và cách giữ cho nó ngắn nhất trong điều kiện cho phép, các luật sư ly hôn tại Family Lawyers Vietnam có thể trao đổi cùng quý vị trong một buổi tư vấn bảo mật qua địa chỉ [email protected].